دیابت بارداری

دیابت بارداری

یک اختلال متابولیک شایع می باشد که به وفور در بین افراد دیده می شود . معمولا دیابت بارداری از هفته ۲۴ تا ۲۷ هفته بارداری شروع می شود .

اگر دچار دیابت بارداری هستید بدان معناست که میزان قند در خون شما بیش از حد معمول است قند موجود در خون لکوز نامیده می شود . هورمونی در بدن به نام انسولین قرار دارد مانند کلیدی بر قفل عمل کرده و گیرنده هایی متصل به خود دارد . انسولین سلول های بدن را باز می کند تا لکوز بتواند وارد آنها شود . سلولها می توانند از لکوز برای تولید انرژی مورد نیاز جهت عملکرد صحیح استفاده کند . غده ای به نام پانکراس تمام انسولینی را که سلول ها نیاز دارد تا از لکوزاستفاده کند ، تولید می کند.

انجمن ها باید باشد تا به بیماران دیابتی خدمات داده شود مانند پیشگیری بیماری ، درمان بیماری ، شناخت بیماری و … در واقع انجمن باید کنار دولت باشد تا بتواند به بیماران دیابتی کمک شود .

علت دیابت بارداری

عامل  اصلی دیابت بارداری نامشخص است . عضوی که جنین را به رحم متصل می کند جفت نام دارد . این عضو هورمون هایی را تولید می کند که انسولین را مجبور می کند تا از ورود لکوز به درون سلول های شما جلوگیری کند . در نتیجه میزان لکوز درون خود بیش از حد طبیعی بالارفته و به این حالت هایپرگلیسمی یا افزایش قند خون می گویند . افزایش قند خون عامل بروز انواع دیابت هاست.

علت شایع این بیماری چاقی می باشد .

سن : زنان بالای ۲۵ سال در خطر ابتلا به این بیماری هستند ( در گذشته بالای ۳۵ سال بود )

سابقه ابتلا به دیابت بارداری : فرد در بارداری قبلی خود این بیماری را داشته باشد یا در خانواده خود سابقه این بیماری وجود داشته باشد .

عوارض دیابت بارداری

 اگر میزان قند خون در حد نرمال نباشد ممکن است دچار عوارضی به شرح ذیل شوید :

  • فشار خون بالا
  • زایمان زودرس
  • زایمان سزارین از عوارض قند خون است که منجر به جراحی شکم می شود .
  • جنین در موقعیت افزایش وزن ، زردی پوست و مشکلات تنفسی در هنگام تولد قرار می گیرد .

دیابت بارداری بعد از زایمان وجود دارد؟

معمولا دیابت بارداری بعد از تولد نوزاد از بهبود می یابد .

درمان دیابت بارداری

هدف از درمان دیابت بارداری ثابت نگه داشتن کلوکز خون در دامنه نرمال است . برای شروع درمان می توانید با مشاور تغذیه یا متخصص تغذیه برنامه غذایی سالم داشته باشید . ورزش نیز می تواند میزان قند خون شما را تنظیم کند. پزشک از شما بخواهد سطح گلوکز خون را با دستگاه تست قند خون اندازه گیری کنید . برای سنجش قند خون نوار تست را داخل دستگاه فرو کنید . سپس انگشت خود را سوراخ کرده و قطره خون انگشت را داخل نوار تست قرار دهید . دستگاه میزان کلوکز قند خون را اندازه گیری کرده و آن را نمایش می دهد. انجمن دیابت امریکا برای مبتلایان دیابت دوران بارداری چند دامنه سطح گلوکز معرفی کرده است :

  • ۹۵ یا کمتر برای پیش از غذا
  • ۱۴۰ یا کمتر برای یک ساعت بعد از غذا
  • ۱۲۰ یا کمتر برای دو ساعت بعد از غذا

برای تعیین دامنه نرمال خود با پزشک مشورت کنید .

اگر برنامه غذایی و ورزش نتوانند قند خون را در دامنه نرمال قرار دهند ممکن است انسولین تجویز شود . در این صورت تزریق آن را به شما آموزش می دهند .

پیشگیری از دیابت بارداری

می توانید از دیابت بارداری پیشگیری کنید اگر گرفتن یک برنامه صحیح غذایی از پزشک خود دریافت کنید و اضافه وزن خود را کاهش دهید . قبل و در طی بارداری ورزش منظم داشته باشید و غذاهای سالم مصرف کنید.

عوامل خطر دیابت بارداری

  • فرد در صورتی که در بارداری قبلی خود نوزادی به دنیا آورده که وزن بالای ۴ کیلو دارد یا جنین را مرده به دنیا آورده است .
  • افرادی که تخمدان پلی کیستیک دارند خطر ابتلا به این بیماری بالا است .

تشخیص دیابت بارداری

تست تحمل گلوکز یکی از راههای تشخیص این بیماری است . در این تست آزمایش قند خون ناشتا از بیمار گرفته می شود و ۱۰۰ گرم گلوکز به بیمار داده می شود تا مصرف کند . طی ۳ ساعت به فاصله یک ساعت قند خون بررسی می شود. در صورتی که نتایج تست میزان قند خون را بالاتر از حد نرمال نشان دهد ، دیابت بارداری تشخیص داده می شود  .

رژیم غذایی برای دیابت بارداری

بهترین روش برای کاهش دیابت بارداری افزایش تعداد وعده های غذایی می باشد . ولی حجم مواد غذایی کم باد . این موضوع باعث می شود میزان قند کنترل می شود . به عنوان مثال وعده های صبحانه، ناهار و شام را هر کدام دو وعده کند که مجموعا ۶ وعده در روز می باشد . بنابراین حجم کم با تعداد دفعات برای رژیم غذایی برای تنظیم دیابت بارداری توصیه می شود .

به فرد توصیه می شود از مواد غذایی حاوی کربوهیدرات از جمله برنج ، ماکارانی ، ذرت  استفاده کند. برای اینکه حجم غذا باعث افزایش قند خون نشود رژیم غذایی باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود . فرد باید از لبنیات مانند شیر و ماست استفاده کند. بهتر است از شیرینی ، مواد قندی و مواد غذایی که از شکر تهیه می شود استفاده نشود یا با کنترل قند از آنها استفاده کنند .

چربی که در رژیم غذایی استفاده می شود شامل گوشت کم چرب و مرغ بدون پوست و لبنیات کم چرب باشد . زیرا چربی خود عامل بالارفتن قند می باشد .

خطرات دیابت بارداری

  • افزایش قند خون بعد از ۵ ماهگی می باشدکه خطرات زیادی برای جنین دارد .
  • از بین رفتن حرکت عضله قلب جنین می باشد که منجر به از بین رفتن خود جنین می شود.
  • افزایش وزن جنین که هم در زایمان طبیعی و هم سزارین باعث بروز مشکلاتی می شود.
  • بنابراین زنان با دیابت بارداری حاملگی پرخطر شناخته می شوند و باید به طور مکرر تحت نظر پزشک متخصص قرار داشته باشند.

انواع دیابت

  1. دیابت اورت

در این نوع دیابت قند خون بالایی دارد و قصد بارداری دارد . در این موارد باید قند خون فرد کنترل شود . نوعی آزمایش به نام هموگلوبین A1C وجود دارد . در صورتی که این آزمایش را تجویز کردند نشان دهنده کنترل قند خون در سه ماهه گذشته است . فردی که دارای دیابت اورت می باشد و قصد باردرای دارد باید سطح هموگلوبین A1C پایین تر از حد طبیعی باشد . این نشان دهنده این مطلب می باشد که قند خون آن کنترل شده است و می تواند بارداری کم عارضه ای را تجربه کند .

  1. دیابت بارداری

در این حالت فرد همیشه دارای قندخون نرمال بوده اما در بارداری به دلیل تغییرات هورمونی که اتفاق می افتد و عملکر د جفت ممکن است شرایطی برای بدن پیش آید که نتواند قند خون را تحمل کند . به همین دلیل وقتی قند مصرف می کنند هورمون انسولین نمی تواند این قند را کنترل کند و قند بالاتری از حد طبیعی می رود . در این موارد نیز باید تحت نظر پزشک میزان قند خون کنترل شود. در این موارد غربالگری بارداری در زمان ۲۴ تا ۲۷ هفته بارداری ( ۶ تا ۷ ماهگی )  انجام می شود. در این موارد شربت قند به فرد داده می شود و تقریبا یک ساعت بعد از  فرد آزمایش گرفته می شود . در صورتی که میزان قند بالای ۱۴۰ باشد فرد نمی تواند قند را تحمل کند و می تواند علائم دیابت بارداری را داشته باشند . آزمایش قند خون در دوران بارداری را همه زنان در ۷ ماهگی انجام می دهند .

چه افرادی مستعد دیابت بارداری هستند ؟

  • افرادی که در بارداری قبلی دیابت داشته اند .
  • سابقه دیابت در افراد خانواده داشتند .
  • افرادی که در زایمان قبلی نوزاد بالای ۴ کیلو به دنیا آورده اند .
  • افرادی که داروهایی مصرف می کنند که باعث دیابت می شوند مثل کورتون که برای بیماری لوپوس ( نوعی بیماری خود ایمنی ) استفاده می کنند .
  • افرادی که تخمدان پلی کیستیک دارند و درمانی صورت نگرفته است . این بیماری نوعی اختلال سیتمیک و متابولیکی است که باعث افزایش قند خون و فشار بالا می شود.

ورزش برای دیابت بارداری

ورزش علی رغم مزایای زیادی که دارد مانع از دیابت در دوران بارداری می شود . طبق تحقیقاتی که روی خانم ها انجام شده است افرادی که قبل از بارداری ورزش می کردند ، ۲۳درصد کمتر از خانم هایی که ورزش نمی کنند به دیابت در دوران بارداری مبتلا می شوند .

به همین جهت پزشک توصیه می کند که زنان در قبل و طی بارداری برنامه ای برای انجام ورزش انجام دهند. این کار نه تنها به سلامت مادر کمک می کند ، به سلامت جنین نیز منجر می شود .

شیوع دیابت بارداری

طبق آمار به دست آمده از بین زنان باردار ۴% مبتلا به دیابت هستند که این میزان رقمی در حدود ۱۳۵۰۰۰ نفر را در سال شامل می شود. افرادی که در بارداری قبلی خود دیابت داشته اند امکان ابتلا به دیابت نوع ۲ در بارداری بعدی را دارند.

میزان فعالیت در دوران بارداری

بررسی هایی که بر روی زنانی که ورزش هایی که تحرک بیشتری مانند شنا ، دوچرخه  سواری انجام می دهند کمتر از سایر افراد در معرض دیابت بارداری قرار دارند . همچنین افرادی که در طول روز بیشتر از سایر افراد (که فعالیت کمتری دارند) فعالیت دارند ۳۴ درصد کمتر در معرض این بیماری قرار دارند. این افراد معمولا در طول روز ۳۰ دقیقه پیاده روی سریع دارند .

دیابت بارداری و تماشای تلویزیون

در سال ۱۴۹۲ تحقیقی بر روی زنان بارداری که در طول روز تلویزیون تماشا می کنند انجام شده که در این تحقیق ارتباط این موضوع با دیابت بررسی شده است . طبق این بررسی افرادی که بیشتر از ۲۰ ساعت در هفته خود را صرف دیدن تلویزیون می کنند ۲ الی ۳ برابر بیشتر از کسانی که ۲ ساعت در هفته تلویزیون می بینند در معرض دیابت بارداری قرار دارند .

چه ورزش هایی برای بارداری مناسب است ؟

ورزشهایی که در دوران بارداری انجام میشود نباید به گونه ای باشد که حرک ناگهانی داشته باشد یا ضربه ای به شکم وارد کند . همچنین ورزش باید متناسب با رژیم غذایی و با فاصله زمانی از آن انجام شود . به همین جهت بهتر است با پزشک متخصص در این باره مشورت کرد .

سنجش قند خون در زمان ورزش

در زمانی که ورزش انجام می شود باید میزان قند خون چک شود . اگر این میزان کمتر از ۱۰۰ و بیشتر از ۲۵۰ باشد ورزش را باید قطع کرد . برای افرادی که ورزش می کنند مصرف مایعات کافی مناسب می باشد . این ورزش ها شامل دوچرخه سواری ملایم ، پیاده روی سریع ، دویدن ملایم و شنای سبک می باشد.

ممنوعیت ورزش در دوران بارداری

همانطور که ورزش های سبک برای دوران بارداری توصیه می شود در برخی شرایط انجام ورزش توصیه نمی شود :

  • در صورتی که کیسه آب پاره شود .
  • سابقه سقط مکرر جنین در بارداری قبلی
  • زایمان زودتر از موعد
  • جفت سرراهی
  • خونریزی رحم
  • ناراحتی و نارسایی قلبی
  • بالا بودن فشار خون
  • مسمومیت بارداری یا پره اکلامیسی
  • نامنظم بودن ریتم قلب جنین

مقاله های مرتبط عبارتست از :

درمان دیابت

دیابت نوع ۱

دیابت نوع ۲

دیابت بارداری

منتظر نظرات و پیشنهادات شما عزیزان هستیم .

با تشکر انجمن دیابت شرق تهران

پاسخ

20 − شانزده =